De poppenkast

In de voorjaarsvakantie was ik met mijn kleinkinderen in Madurodam. Een van de dingen waarvan we genoten hebben was een poppenkastvoorstelling. Het was een verhaal van Jan Klaasen en Katrijn die zich op een vermakelijke wijze door de schijnbare problemen van het leven worstelden. Zo'n poppenkast is een prachtig beeld van de wereld vol illusies waarin wij leven. Wij zijn de poppen die in het spel meedoen, en die denken dat zij het spel maken. Het is God, de baas van de poppenkast, die de poppen laat spelen naar zijn wil.

Maharishi heeft ons bij herhaling proberen duidelijk te maken dat dit universum ontstaat uit het Verenigd Veld, en daarin weer ten onder zal gaan. De tijd dat het universum bestaat wordt de "Dag van Brahman" genoemd en de tijd waarin het universum zich heeft terug getrokken is de "Nacht van Brahman. Steeds maar weer herhaalt zich dit proces en wordt het Goddelijke spel steeds op dezelfde wijze opgevoerd. Deze lentebrief heb ik al vele malen geschreven en jij hebt hem al evenveel keren gelezen. In menselijke tijd gemeten zit er alleen vele miljarden jaren tussen de herhaling van onze activiteiten.

Het is zo dat wij geen enkele gedachte of handeling zelf scheppen en dat we daarom nergens voor verantwoordelijk zijn. Het is het Universum dat op ieder moment bepaalt wat er gaat gebeuren. Wij zitten gevangen in de illusie dat "Ik" mijn leven richting geef", maar de werkelijkheid is; dat alleen God in het het Universum zijn eigen leven leeft. De vormen waarin het Universum zich uitdrukt zijn een gevolg van de wil van God, of wel "De wetten van de natuur".
Zelfs de illusie dat jij je eigen "werkelijkheid" schept is een gevolg van de wil van God. Jij schept deze werkelijkheid in het geheel niet. Wat bestaat; is de ervaring van de werkelijkheid, maar in feite is er geen mens die ergens over beslist of iets schept. Jij kunt alleen ervaren, maar op geen enkele wijze de complexiteit begrijpen van de dingen die gebeuren noch kun je die beïnvloeden. De gedachten die we hebben, verlopen volgens een automatisch proces. Er bestaat geen "Ik" dat gedachten denkt of gedachten voortbrengt.
Alleen het proces van denken bestaat, maar er bestaat geen denker. We leven in de illusie dat er een "Ik" bestaat dat gedachten heeft. Gedachten bestaan alleen in het collectieve bewustzijn van de mensheid, of zoals Bhagavan het noemt "De Aloude Geest". Vanuit de Aloude Geest komen ze bij ons binnenwandelen en ze verdwijnen weer vanwaar ze kwamen. Het zijn niet onze gedachten die we denken en dus we zijn er niet voor verantwoordelijk. Wij zijn alleen maar de verschillende poppen in het Goddelijk poppentheater en het universum stroomt vol creativiteit door ons heen. Het leven is een speelse dans van God (denk aan de dansende Shiva).

Ja maar, zul je tegenwerpen, "Als je nergens voor verantwoordelijk bent, hoe kan er dan zoiets als karma bestaan?" Bhagavan maakt ons duidelijk dat ook karma een illusie is. In de toestand van verlichting houdt "tijd" op te bestaan. Karma wordt veroorzaakt door de relatie van oorzaak en gevolg, maar als "tijd" een illusie is, dan bestaat er geen oorzaak-gevolg relatie. Hoe kan er dan nog karma bestaan? Karma bestaat zolang jij in de illusie van "tijd" leeft. Op het moment dat jij doorziet dat tijd niet bestaat en er dus ook geen oorzaak-gevolg relatie bestaat, heeft karma geen invloed meer op je. Dat gebeurt in de toestand van verlichting, waarin het kleine "Ik" naar de achtergrond is verdwenen en het tijdloze Grote Zelf wordt ervaren als de toeschouwer van alles.

Alles in het Universum is met elkaar verbonden en zolang het "Ik" (het subject) "bestaat", zal het de illusie van karma ervaren. Omdat we zijn afgescheiden van wat we in werkelijkheid zijn, hebben we het idee "Dit is mijn karma", maar "Jij" en "Mijn" bestaan niet echt. Wat er door je lichaam stroomt zijn de ervaringen van heel de mensheid. Als die ervaringen je confronteren met een heftige situatie, wat is dan in feite het probleem? De poging om ergens een eind aan te maken, om je ergens van te bevrijden of om te begrijpen wat je overkomt, ontstaat alleen wanneer het kleine "Ik" er bij betrokken is. Als jij volledig ontwaakt bent en je realiseert dat het "Ik" een illusie is, dan zie je dat iedere ervaring berust op het spel van het Universum dat door je heen stroomt. Deze ervaring kan iedere vorm aannemen, die van vreugde of van pijn.

In de Bergrede nodigt Jezus je uit om aan de illusie van het IK een eind te maken door je te wijzen op het Koninkrijk van de Hemelen (Verlichting) dat je in je draagt. Heer Krishna doet dat ook in de Bhagavad Gita als hij zegt "Ik ben in ieders hart aanwezig; herinnering, kennis, en het verlies ervan, worden door mij bewerkstelligd. Ik ben datgene dat uit alle Veda's geleerd kan worden. Ik ben de auteur van de Vedanta en de kenner van de Veda's.
En tot besluit wil ik wijzen op de Chinese wijze Lau Tze die zegt: "Tau (de bron van de schepping) is eeuwig niet-doende en toch is er niets, dat het niet doet. Als koningen en vorsten het konden handhaven, zouden de tienduizend wezens vanzelf anders worden. Waren zij anders en wilden toch weer doen, ik zou ze bedwingen door het naamloos Ene. Het naamloos Ene brengt niet-begeren. Door niet-begeren komt rust. Dan komt de wereld vanzelf tot vrede".

Mogen wij zijn als koningen en vorsten die het Tau kunnen handhaven, zodat de tienduizend wezens anders worden, waardoor de wereld als vanzelf tot vrede komt.

Anton