Relaties - zie jezelf in de ander

De kwaliteit van jouw leven wordt bepaald door jouw relaties.
De manier waarop je je nu voelt vindt zijn oorsprong in de ervaringen die je hebt gehad in de verschillende relaties in je leven. Als je fijne relaties hebt met de mensen om je heen, ervaar je een gevoel van welbevinden. Als er ongenoegen is in de relaties, ervaar je onvrijheid in je gedrag en onvrijheid in je doen en laten. Het houdt je in gedachten bezig en veroorzaakt misschien wel stress, gepieker of getob.

Relaties vinden ook vaak plaats in onze gedachten
Het maakt hierbij niet uit of je de persoon werkelijk ontmoet of dat diegene slechts in gedachten voorbij komt. Als een relatie niet ‘schoon’ is en je denkt aan diegene, komen automatisch de bijbehorende gevoelens, emoties of spanningen in jou omhoog. Ook als een ander het over diegene heeft, zul je merken dat er iets in jou gebeurt. Misschien voel je verzet, of je wilt gaan redetwisten of je hebt geen zin om er over te praten, of je wordt chagrijnig. Een andere reactie is bijvoorbeeld een superioriteits- of minderwaardigheidsgevoel. Ook het je er van afwenden of negeren is een reactie; daarin wordt jouw doen en laten namelijk nog steeds bepaald door de relatie met die persoon.

De relatie met de ander bepaalt:
- De gevoelens die je hebt
- Hoe je jezelf ervaart en hoe je de ander ervaart
- Hoe je de situatie beoordeelt
- Je perspectief op het leven
- Je manier van doen innerlijk en uiterlijk
- Je manier van bewegen
- De woorden die je zegt
- De gedachten die verschijnen
- en nog veel meer…

Leven is relaties
Sri Bhagavan, een Indiase wijze, heeft eens gezegd: ‘Life is relationships’. Leven is relaties en zonder relaties heb jij zelfs geen identiteit. Ben je niemand. We zijn onlosmakelijk verbonden met alle mensen in ons leven en in dit moment dragen we alle ervaringen uit alle contacten met ons mee. Ook uit de contacten die we hebben gehad in het verleden. Ze hebben bepaald welke meningen je hebt gevormd, hoe je de wereld inkijkt, wie je wel een niet aardig vindt, etc. Jij bent de uitdrukking van alle relaties in je leven.

Het werken aan relaties is dan ook een belangrijk gebied als je wilt groeien in bewustzijn. Zolang er namelijk relaties niet in harmonie zijn in jouw leven, is er een onvrijheid in jezelf en zul je je nooit 100% vrij kunnen voelen. De vrijheid die je ervaart als je bijvoorbeeld een relatie hebt beëindigd, is nooit werkelijke vrijheid, want zodra je degene ziet met wie je nog een issue hebt of iemand ontmoet die er een beetje op lijkt, beginnen alle gevoelens, herinneringen en negatieve gedachten gelijk weer in je op te spelen. Elke associatie met de persoon met wie je niet in harmonie bent geeft je opnieuw een gevoel van onvrijheid.

Afhankelijkheid van het beeld dat we hebben van relaties
Vaak ook is er een afhankelijkheid in onze relaties. We hebben liefde nodig, aandacht nodig en hopen dat de ander open, eerlijk of integer zal zijn. We hopen dat de ander net zo denkt als wij of misschien wel dezelfde doelen nastreeft. We verwachten dat als de ander aan die voorwaarden voldoet of die eigenschappen bezit, dat we dan gelukkig zullen zijn.
In dit hele gebeuren zien we echter over het hoofd dat dit verlangen naar hoe de ander of de relatie zou moeten zijn, niet meer dan een fictief beeld is dat enkel in ons hoofd verschijnt. Het heeft helemaal niets met de werkelijkheid te maken. We hopen jaren en jaren dat het beeld uit ons hoofd eens werkelijkheid zal worden. Maar hierin ervaren we niet meer de realiteit. De eigenschappen die de ander tentoon spreidt, ervaren we niet zoals ze zijn, maar plaatsen we direct in de categorie 'goed' of ‘fout’ omdat het wel of niet aansluit bij het plaatje in ons hoofd. We zijn niet bereid de gevoelens in dit contact werkelijk te ervaren, omdat we ze betitelen als te onaangenaam of niet passend bij jou.

Werkelijk ervaren
De ironie is, dat zolang je de ervaringen die zich tentoonspreiden in de relaties die je hebt, niet werkelijk tot je neemt, het steeds opnieuw weer op je pad zal verschijnen. Is het niet in de vorm van deze persoon, dan wel in de vorm van een ander persoon. Het ongemak blijft je achtervolgen, net zolang tot je besluit het werkelijk te doorvoelen en te ervaren. De ander is er namelijk niet om jou te pesten of te plagen, maar is daar als reflectie van wie jij bent en is een uitnodiging om jezelf totaal te leren kennen. Elke eigenschap die de ander namelijk tentoonspreidt zit ook in jou. Het bestaan zal je net zolang mensen met die eigenschappen op je pad sturen, tot je hebt ingezien dat jij het zelf bent die je daar steeds ontmoet.

Een oefening
Dit kun je ook concreet onderzoeken in je eigen leven. De volgende oefening kan je daarbij helpen.

• Neem in gedachten iemand voor ogen met wie je een slechte relatie hebt. Dat kan ook iemand uit het verleden zijn.
• Welke eigenschappen van die persoon vind jij zo vreselijk of onaangenaam?
• Voel het ongemak, de frustratie of wanhoop die je dit geeft. Neem er zeker 5 minuten de tijd voor.
• Keer vervolgens de aandacht naar binnen en ga op zoek naar diezelfde eigenschappen in jezelf. (Ben jij ook wel eens niet open? Oneerlijk? Onbetrouwbaar? Rommelig? Slordig? Zonder aandacht? Etc.)
• Maak contact met die gebieden in jezelf en zie dat je die niet echt werkelijk hebt aanvaard. Maak er de ruimte voor. Dit ben jij. Wees bereid dit te voelen en het tot je te nemen. Doe dit 5 tot 10 minuten of langer als er veel loskomt. Sta daarbij elke ervaring of emotie toe.
• Kijk vervolgens weer in gedachten in de ogen van de ander en ga na of de eigenschap die je in de ander zo veroordeelt in werkelijkheid iets is wat je in jezelf veroordeelt.
• Vergeef jezelf en vergeef de ander als je zover bent. Sluit de ander in gedachten in de armen, wetende dat jij het bent die je daar ziet.
• Als je er nog niet aan toe bent te vergeven, herhaal dan de voorgaande stappen van deze oefening een aantal dagen achter elkaar met steeds dezelfde persoon. Je zult zien dat het binnen aan paar dagen zachter en milder in je wordt en je de ander steeds meer kan ervaren zonder daarvan weg te willen.

Deze oefening kun je vaker herhalen met verschillende mensen. Zie de eigenschappen van de ander en herken ze vervolgens bij jezelf. Zie de eigenschappen van jezelf en zie ze vervolgens bij de ander.

“See yourself in others,
see others in you.”
Sri Bhagavan

© Emilia Hollander